|
طليعه دانش
|
||
مقدمه:
هدف از بررسی پویش شهر نشینی در شهر ارومیه (رضائیه)نشان دادن چگونگی تاثیرات پویش های اجتماعی بر سازمان یابی فضا در یک دوره تاریخی معین است.عوامل عمده شهر نشینی ارومیه عبارتند از: مرکزیت اداری-سیاسی و تجارت. در این بررسی ، این عوامل به همراه موقعیت تاریخی-جغرافیایی شهر مورد شناسایی قرار خواهند گرفت. شهر ارومیه تا پیش از رشد معاصرش محصور در باروی شهر بود که از طریق دروازه های هشتگانه موجود در بارو شهر با جهان خارج ارتباط برقرار می کرد. که خارج از باروی شهر اراضی مزروعی قرار داشت. با توجه به اینکه ارومیه و حومه آن از جهت منابع طبیعی و انسانی یکی از غنی ترین مناطق آذربایجان غربی و اراضی آن از مناطق مهم کشور و استان محسوب می شود در اراضی مزروعی این شهر کشت گندم در درجه اول و سپس جو معمول است. از قدیم از نظر محصولات مهم کشاورزی نظیر سیب، انگور،گیلاس،آلبالو،کشمش،خشکبار وتوتون دارای برتری نسبی نسبت به سایر مناطق استان بود. در اوایل قرن چهاردهم شمسی چهره تاریخ شهر ارومیه نیز همانند شهر های دیگر ایران در اثر تقویت راه های ارتباطی و ورود وسایل نقلیه موتوری دگرگون می شود و وقایع جدیدی در این شهر روی می دهد. بعنوان مثال در شهر ارومیه در سال 1310 هجری شمسی ساختمان شهرداری ارومیه توسط ملااوستا ساخته می شود که به شکل بالهای گشوده عقاب می باشد. مدرسه قدیمی هدایت که در سال 1303 در ارومیه احداث می شود همچنین اولین کارخانه سبزه پاک کنی در ارومیه در سال 1305 شمسی تاسیس می شود. قبل از تاسیس این بنا ها و کارخانه ها در ارومیه می توان به این مطلب اشاره کرد که شهر ارومیه در گذشته ای نه چندان دور نیز صاحب مدرسه و دارای نشریه بوده است که از آن جمله می توان به نخستین مدرسه دخترانه که توسط یک کشیش آمریکایی در شهر ارومیه در سال 1217 هجری قمری تاسیس شد اشاره کرد.
اولین نشریه در ارومیه به نام "زاهر یرادی باهرا" که به صورت ماهانه تحت عنوان خبری-مذهبی به زبان آشوری در سال 1849 میلادی توسط میسیون مسیحیان انتشار می یافت. اولین نشریه به زبان فارسی در ارومیه با نام "فریاد" که به صورت هفتگی تحت عنوان خبری در سال 1325 هجری قمری توسط میرزا حبیب آقازاده انتشار یافت اشاره کرد. در حدود سالهای 1330 ، خیابان های سراسری در داخل بافت قدیم شهر احداث می شود. مصالح قدیم خانه ها در حدود سال های 1330، 11درصد از گل ساخته شده بود 29درصد از خشت ساخته شده بود 30درصد از آجر ساخته شده بود و بقیه واحد های مسکونی از چوب و سنگ و مخلوط آجر و خشت ساخته شده بود. بافت جدید شهر از خیابان های عریض و ساختمان هایی از اسکلت فلزی و بتن آرمه شکل گرفته است.
بافت قدیم یک کالبد خاص یک نظام اجتماعی قدیمی است. نظامی که دوران های اوج و حضیض خود را طی و به تمامی در ساختمان ها و فضای شهر خود را متجلی کرده است(به خلاصه تاریخی دوره اول مراجعه شود)
|
|